Selectief slopen & sloopopvolging

Selectief slopen

Het grootste deel van het afval dat de komende jaren zal ontstaan bij sloopwerken is steenachtig puin. Dat puin zal ook de komende decennia waarschijnlijk nog steeds materialen bevatten die het selectief slopen en de verwerking bemoeilijken.
Zo worden steeds meer materialen verlijmd en ook het gebruik van spuitisolatie en composietmaterialen is fors toegenomen. Aanpassingswerken maken bovendien vaak de constructie complexer, ook dat heeft gevolgen voor de ontmanteling.

Door in te zetten op aangepaste bouwtechnieken en consequent te kiezen voor milieuverantwoorde materialen zullen volgende generaties de materialenkringlopen in de bouw beter kunnen sluiten.

Als gebouwen, infrastructuur of wegen worden afgebroken, ontstaan materialen die in aanmerking komen voor hergebruik of recyclage, rechtstreeks of na verwerking. De technische, bouwkundige en milieuhygiënische eigenschappen van die materialen bepalen of deze materialen in nieuwe, hoogwaardige toepassingen kunnen worden ingezet.
Anders verwoord: de herwonnen grondstoffen moeten kwalitatief vergelijkbaar zijn met de primaire grondstoffen die ze vervangen. Die kwaliteitsgarantie is noodzakelijk om de bouwsector meer vertrouwen te geven in het gebruik van die herwonnen grondstoffen en/of de nieuwe producten die eruit gemaakt worden.

De kwaliteit van gerecycleerde materialen kan men enkel optimaal garanderen als gebouwen en constructies selectief gesloopt worden.
Selectief slopen is het gescheiden inzamelen van de verschillende afvalstromen bij het slopen van een gebouw. We spreken ook van het demonteren, het selectief ontmantelen of strippen van een gebouw.
Bij een selectieve sloop verwijdert de sloper eerst ramen, deuren, hout- en dakwerk, leidingen, verlichting en nutsinstallaties en niet dragende, niet-inerte structuren (zoals binnenmuren van gips of karton) alvorens hij het karkas zelf sloopt.

De verschillende afvalstoffen worden dus al aan de bron in zuivere fracties ingezameld. Het gescheiden inzamelen van gevaarlijke afvalstoffen zoals asbesthoudende afvalstoffen is trouwens ook wettelijk verplicht.
Vaak is er nog een bijkomende nasortering of behandeling van de selectief ingezamelde afvalstromen bij een afvalverwerker nodig. Hoe selectiever de sloop, hoe effectiever echter ook deze nabehandeling kan zijn.

Selectief slopen is zo een noodzakelijke en heel nuttige stap naar een duurzaam materialenbeheer. Het leidt tot beter uitgesorteerde afvalstoffen en dus tot meer en beter gerecycleerde materialen.

Vanaf 5 juni 2018: het sloopopvolgingsplan

Om het selectief slopen te stimuleren stelt de OVAM het opstellen van een sloopopvolgingsplan verplicht voor bepaalde sloop-, ontmantelings- en renovatiewerken waarvoor een omgevingsvergunning vereist is.

Een sloopopvolgingsplan is verplicht voor alle niet-residentiële gebouwen wanneer het volume, betrokken in de omgevingsvergunning, groter is dan 1000 m³. Bij in hoofdzaak residentiële gebouwen geldt dit enkel voor een volume groter dan 5000 m², en niet als het gaat om een eengezinswoning. Voor de afbraak of sloop gekoppeld aan de aanleg of het onderhoud van infrastructuur op wegen is een sloopopvolgingsplan vereist als het volume van de werken groter is dan 250 m³.

Deze verplichting geldt voor aanvragen voor een omgevingsvergunning ingediend vanaf 5 juni 2018.

Het sloopopvolgingsplan vervangt de vroegere sloopinventaris.
Een sloopinventaris ingediend bij aanvragen voor die datum blijft geldig en dient niet te worden aangevuld met gegevens vereist in een sloopopvolgingsplan.

Het sloopopvolgingsplan: in detail

Het sloopopvolgingsplan wordt opgesteld in opdracht van de aanvrager van een omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handeling voor afbraak-, ontmantelings- of renovatiewerken van bepaalde gebouwen, infrastructuur of wegen. Het sloopopvolgingsplan maakt deel uit van de aanbestedingsdocumenten, de prijsvraag of de contractuele documenten.

Het sloopopvolgingsplan omvat de identificatie van de bouwplaats en de lijst van alle afvalstoffen die zullen vrijkomen. Per afvalstof wordt de benaming, de bijhorende code uit de bijlage 2.1 van het VLAREMA (EURAL-code), de vermoedelijke hoeveelheid uitgedrukt in kubieke meter en in ton, de plaats binnen het gebouw waar de afvalstof voorkomt en de verschijningsvorm aangeduid. Het plan bevat naast de inventaris van de afvalstoffen een advies over hun hergebruiks- en de verwerkingsmogelijkheden.

Een sloopopvolgingsplan moet worden opgesteld volgens de richtlijnen in een standaardprocedure, goedgekeurd bij Ministerieel besluit. Indien de bouwheer of aannemer kiest voor de vrijwillige sloopopvolging door de sloopbeheersorganisatie Tracimat dan moet het sloopopvolgingsplan worden opgesteld door een geregistreerde deskundige. Enkel dan zal de sloopbeheerorganisatie het conform verklaren en gebruiken in de verdere procedure.

Het sloopopvolgingsplan kan direct worden opgeladen bij de aanvang van de vrijwillige sloopopvolging door de sloopbeheersorganisatie Tracimat. Het kan elektronisch worden ingediend bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning via het omgevingsloket.

De OVAM heeft een handleiding uitgewerkt voor het opstellen van een sloopopvolgingsplan. Dit omvat een leidraad met een stappenplan en aandachtspunten bij de sloopanalyse van een gebouw en bij het inventariseren van de afvalstoffen die zullen ontstaan bij de sloop of ontmanteling van een gebouw. Meer gegevens en informatie over sloopafvalstoffen en hun mogelijkheden voor hergebruik of recyclage zijn opgenomen in een achtergronddocument.

Verder: vrijwillige sloopopvolging

De bouwheer of de aannemer kan bovendien bijkomend kiezen voor een verdere sloopopvolging door een erkende sloopbeheersorganisatie.
Sloopopvolging is wel steeds een vrijwillige keuze, het sloopopvolgingsplan daarentegen is een verplichting.
Vandaag is Tracimat de enige erkende sloopbeheersorganisatie in het Vlaams gewest.

De sloopopvolging gebeurt op basis van een conform verklaard sloopopvolgingsplan. Dit sloopopvolgingsplan kan enkel worden opgesteld door een bij Tracimat geregistreerde deskundige. Bij de sloopopvolging kan Tracimat voor het steenachtig puin een verwerkingstoelating afleveren. Dat maakt een verschil bij de acceptatie en de verwerking van het puin in de breekinstallatie. Meer informatie vindt u op de website van Tracimat.

Op de webpagina "Vlarema 6: wat verandert er voor de bouwsector" wordt de hele sloopketen nog eens chronologisch toegelicht.

Het achtergronddocument opmaak sloopinventaris (zie rechts bij "publicaties") verwijst nog naar de vroegere sloopinventaris.
De bepalingen over de sloopinventaris zijn juridisch nu niet meer geldig.
Het achtergronddocument bevat echter nog veel materiaaltechnische uitleg over de verschillende afvalstromen bij sloopwerken en is daarom hier nog beschikbaar.

ook interessant voor u

CASO vzw (Confederatie van Aannemers van Sloop- en Ontmantelingswerken)
www.confederatiebouw.be

Tracimat
een erkende sloopbeheersorganisatie

Vlarema 6: wat verandert er voor de bouwsector ?
De sloopketen chronologisch toegelicht

Het eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten
Info over het reglement om de kwaliteit & hergebruik van gerecycleerde granulaten te stimuleren

links

CASO vzw (Confederatie van Aannemers van Sloop- en Ontmantelingswerken)
www.confederatiebouw.be