Herstel van zure zandgronden in natuurgebied aan de kust

  • 10 maart 2017

Aan de kust zijn zure zandgronden zeer uitzonderlijk, en dat zorgt voor een specifieke fauna en flora. Zo kan op de zure gronden zelfs heidevegetatie gedijen. Momenteel blijft er echter niet veel over van die bijzondere natuur. Zo komen er nog slechts een handvol heideplanten voor en de duingraslanden bevatten te weinig typische plantensoorten. Dat komt omdat de gebieden in het verleden niet op de juiste manier beheerd werden.

Habitat voor kamsalamander

Om de zure zandgronden te laten heropleven, heeft Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege vorig jaar haar goedkeuring gegeven voor de inrichting van het natuurgebied De Schuddebeurze. Het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij willen het terrein transformeren tot een mozaïek van een aaneengesloten oppervlakte van zuur duingrasland, aangevuld met vochtige duinvalleien en struweel. Het gebied is een ideale habitat voor de kamsalamander. De partners hopen dan ook dat er een stabiele populatie zal ontstaan.

Het projectgebied ligt aan de Vlaamse kust, in Middelkerke, ten zuidoosten van Lombardsijde en Westende. De binnenduinen van de Schuddebeurze worden gekenmerkt door een ontkalkte zandbodem. Dat verschijnsel tref je in Vlaanderen enkel nog aan in de Cabourduinen in Adinkerke (De Panne) en in natuurreservaat D’Heye in Klemskerke (De Haan).

Bewogen verleden

De Schuddebeurze heeft een bewogen verleden en dat heeft zijn sporen nagelaten. Het projectgebied loopt door de voormalige frontzone van de Eerste Wereldoorlog en in WOII trok de Duitse bezetter er de veldbatterij Bamburg op. Dat is de best bewaarde veldbatterij aan de kust, met bunkers, loopgrachten en munitiedepots. Ze werd gebouwd om de haven van Nieuwpoort te verdedigen tegen invallen van de geallieerden, en maakt deel uit van de Atlantikwall. De Schuddebeurze heeft dus een grote erfgoedwaarde.

De Schuddebeurze is ook een Habitatrichtlijngebied. Dat betekent dat Europa bepaalde natuurdoelen heeft opgesteld voor het gebied. Maar dat is niet evident. Na de twee oorlogen werd in bepaalde zones van het gebied materiaal gestort. Door die stortplaatsen is het terrein op een aantal plaatsen verontreinigd en kunnen de natuurdoelen niet bereikt worden.

De OVAM zal via een site-onderzoek de verontreiniging in kaart brengen. Daarnaast zal op de stortplaatsen materiaal worden ontgraven, gescheiden en onderzocht op valorisatie. Dat gebeurt in het kader van het Enhanced Landfill Mining-programma. Gezien het rijke oorlogsverleden zullen de nodige veiligheidsmaatregelen worden genomen.