Europese intstellingen
Materialenbeheer en het Europees (milieu)beleid
Europa kende de laatste jaren een belangrijke evolutie in het beleid voor milieu en duurzame ontwikkeling (Cardiff 1998, Lissabon 2000, Stockholm en Gothenburg 2001, Barcelona 2002). De klemtoon wordt meer en meer gelegd op een geïntegreerde langetermijnaanpak. Hierbij wordt over de klassieke grenzen van de verschillende (milieu)beleidsdomeinen heen gekeken.
Enkele van de dragers van deze brede benadering zijn de Europese thematische strategie voor het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de thematische strategie voor afvalpreventie en recyclage. Het gaat hier telkens om beleidsdocumenten van de Europese Commissie die de strategische krachtlijnen uitzetten op basis waarvan meer concrete initiatieven worden genomen. Zo wordt vermeden dat nieuwe richtlijnen of beleidsprogramma's op een onsamenhangende wijze worden opgesteld. De strategieën hebben als kenmerk dat het afvalbeleid in een ruimer geheel wordt geplaatst zodat verbanden duidelijk worden. Ook het Europese beleidsprogramma rond geïntegreerd prodcutbeleid (IPP) en binnenkort ook het Actieplan duurzame productie en consumptie vertrekken van een brede visie op grondstoffen en producten (materialen) die door onze economie worden gebruikt. In verschillende fasen van hun levenscyclus kan er worden ingegrepen om de milieu-impact te verkleinen.
Meer over duurzame ontwikkeling in Europa
Thematische strategie voor afvalpreventie en recyclage
In haar thematische strategie voor afvalpreventie en recyclage benadrukt de Europese Commissie het belang van levenscyclusdenken in het maken van keuzes in het afvalbeleid. Op termijn moeten we evolueren naar een recyclagesamenleving waarin afvalstoffen terug grondstoffen worden. Europa zal ook hogere eisen stellen aan het afvalpreventiebeleid in de lidstaten. De Europese afvalwetgeving zal vanuit die invalshoek de komende jaren worden aangepast.
In juni 2006 formuleerde de Raad haar visie op de afvalstrategie van de Commissie. Die is te lezen in de raadsconclusies
De rol van de OVAM
De OVAM bepaalde mee de standpunten die in de raadsconclusies zijn weergegeven. Voor de OVAM was het onder meer belangrijk dat de afvalverwerkinghiërarchie (prioriteit aan preventie, dan hergebruik, dan recyclage, dan verbranding en tenslotte storten) overeind zou blijven als uitgangspunt van het afvalbeleid. Er werd ook gepleit voor meer maatregelen ter bevordering van preventie, hergebruik en recyclage.
Meer over de thematische strategie afvalpreventie en recyclage
Thematische strategie voor een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen
In haar thematische strategie voor een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen stelt de Europese Commissie dat we een absolute ontkoppeling moeten realiseren. De komende 25 jaar wil ze in een groeiende economie de milieu-impact van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen verlagen. Onder hulpbronnen verstaan we alle natuurlijk kapitaal die de mens nodig heeft. Daaronder vallen zowel hernieuwbare bronnen, zoals biomassa, als niet-hernieuwbare bronnen, zoals metalen. Er zal onder meer werk gemaakt worden van meer informatie-uitwisseling op Europees en internationaal niveau over de milieu-impact van hulpbronnengebruik. In 2006 formuleerde de Europese Raad haar visie op de hulpbronnenstrategie. Die is te lezen in de raadsconclusies
De rol van de OVAM
De OVAM bepaalde mee de standpunten die in de raadsconclusies zijn weergegeven. Voor de OVAM was het onder meer belangrijk dat de strategie het belang benadrukt van een vergaande ontkoppeling tussen economische groei en de milieu-impact van hulpbronnengebruik. Een grondige systeeminnovatie zal daarvoor noodzakelijk zijn.
Meer over de thematische strategie duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen
Europees Actieplan duurzame productie en consumptie
De Europese Commissie werkt aan een Europees Actieplan duurzame productie en consumptie. Daarover organiseert ze momenteel een internetconsultatie die openstaat voor alle betrokkenen.
De rol van de OVAM
De OVAM zal meewerken aan de voorbereiding van het Actieplan en de discussies op de Europese Raad (voorzien voor eind 2007) van nabij volgen.
Meer over het Europees Actieplan duurzame productie en consumptie
Geïntegreerd productbeleid
Het Europese programma geïntegreerd productbeleid probeert de milieu-impact van producten te minimaliseren door te kijken naar alle fasen van de levenscyclus van producten. Verschillende actoren zijn betrokken bij de fabricage van producten, hun gebruik en hun verwerking na gebruik. Een geïntegreerd productbeleid probeert elk van deze actoren te stimuleren de impact te verlagen. Verschillende instrumenten zullen daarvoor nodig zijn, zoals economische instrumenten, verboden op gebruik van bepaalde stoffen, ecolabels en vrijwillige overeenkomsten met de industrie.
De rol van de OVAM
Ook de OVAM neemt initiatieven die ingrijpen op de ontwerpfase van een product. Klik hier voor meer informatie over ecodesign.
Meer over het Europees geïntegreerd productbeleid
