Er is nood aan maatregelen die afvalpreventie op evenementen stimuleren. Deze maatregelen situeren zich op verschillende niveaus, maar het is duidelijk dat de gemeenten en de organisatoren van evenementen hier belangrijke partners zijn. Gemeenten zijn immers het beste geplaatst om een beeld te hebben van de evenementen die op hun grondgebied plaatsvinden. Voor het vergunnen van een inrichting of het afsluiten van een openbare weg heeft een organisator immers steeds contact met de gemeente.
Op evenementen moet afvalvoorkoming altijd gecombineerd worden met selectieve inzameling. Bezoekers aan evenementen brengen immers steeds allerlei producten mee en zullen altijd ter plekke afval achterlaten. Een afvalarm evenement begint als een proper evenement. De organisator kan ook grote invloed hebben op de afvalberg door -naast selectieve inzameling- maatregelen te nemen, waardoor er tijdens het evenement zelf geen zaken worden verkocht of verdeeld die op korte termijn op de afvalberg belanden. Een goede communicatie vooraf zorgt ervoor dat de bezoekers op de hoogte zijn van de afvalmaatregelen op het evenement. Er kan aan verschillende maatregelen worden gedacht: het vermijden van uit te delen folders, strooibriefjes, gadgets en andere wegwerpartikelen, het stimuleren van het gebruik van herbruikbare bekers...
Bij de aanpak van afval op evenementen bieden we de lokale besturen een modelpolitieverordening aan voor het organiseren van afvalarme evenementen op hun grondgebied. Deze politieverordening is een model dat de belangrijkste aspecten bundelt met het oog op het organiseren van afvalarme evenementen. Dit model kan aangepast worden aan de lokale situatie en specifieke noden van de gemeenten.
In deze modelpolitieverordening worden 3 soorten evenementen arbitrair onderscheiden op basis van het aantal deelnemers/bezoekers:
Het modelreglement voorziet verder de opmaak van een afvalplan als instrument voor het organiseren van afvalarme evenementen. Het afvalplan mag niet gezien worden als een administratieve last voor de organisatoren, maar eerder als een hulpmiddel bij de voorbereidingen van een evenement. Het bevat naast de noodzakelijke informatie omtrent afval ook een soort afvalchecklist voor de organisatoren. Met behulp van het afvalplan kunnen ze nagaan of tijdens de voorbereidingen met alle mogelijke aspecten rond afval werd rekening gehouden. Er werd dan ook een modelafvalplan uitgewerkt dat samen met de modelpolitieverordening beschikbaar is.
De invulling van het afvalplan moet realistisch gebeuren. Zo is het bijvoorbeeld niet de bedoeling dat zeer kleine evenementen met minder dan een 500-tal bezoekers/deelnemers (bv. kleinere fuiven van jeugdbewegingen, voorstellingen in een cultureel centrum, ...) een uitgebreid afvalplan opmaken. Middelgrote evenementen maken bij voorkeur wel een afvalplan op. Ze moeten hiertoe dan ook aangemoedigd worden. Bij de organisatie van grote evenementen is een afvalplan verplicht.
De modelpolitieverordening omvat verder een aantal minimale bepalingen inzake afvalpreventie en selectieve inzameling. Afvalpreventie richt zich onder meer op de verspreiding van reclamedrukwerk, gagdets, .. Ook het aanbieden en consumeren van goederen, voedsel en dranken dient in de mate van het mogelijke afvalarm te gebeuren.
Op kleine en middelgrote evenementen is het gebruik van herbruikbare bekers aangewezen. In opdracht van de OVAM werd een eco-efficiëntie analyse van 4 types bekers (herbruikbare PC-beker, PP-beker, gecoate kartonnen beker en PLA-beker) op 2 verschillende evenementen uitgevoerd. Hieruit blijkt dat op kleine evenementen herbruikbare PC-bekers merkelijk beter scoren op milieuvlak dan de 3 alternatieve éénmalige bekers. Anderzijds vertegenwoordigen ze een hogere kost in vergelijking met de éénmalige alternatieven. Het gebruik van herbruikbare bekers op kleinere evenementen wordt dan ook aangemoedigd door de OVAM (o.a. via subsidies). Op grotere evenementen daarentegen hebben de 4 types bekers een vergelijkbare milieu-impact. Hier zal de markt haar rol spelen.
Inzake selectieve inzameling zijn een aantal minimaal selectief in te zamelen fracties vermeld (papier en karton, glas, PMD). Deze lijst kan uiteraard aangepast aan de lokale situatie. Indien er gewerkt wordt met éénmalige consumptiematerialen (bv. wegwerpbekers) moeten deze selectief ingezameld worden met het oog op maximale energierecuperatie bij verwerking.
Tot slot zijn er in de modelpolitieverordening bepalingen opgenomen rond het opruimen en achterlaten van het evenementterrein of locatie.