Asbestafbouwbeleid

Logo Asbestveilig Vlaanderen 2040

Wat betekent een versneld asbestafbouwbeleid?

Een versneld asbestafbouwbeleid streeft naar een versnelling in de afbouw van alle asbesthoudende materialen uit onze leefomgeving binnen het Vlaamse Gewest. Afbouwen betekent het gecontroleerd en veilig ontmantelen en verwerken van de asbesthoudende materialen. Een versneld asbestafbouwbeleid grijpt in op het huidige afbouwritme want zonder ingrijpen verwachten we dat het grootste deel van de asbesthoudende materialen pas tegen 2070 of later zal verwijderd zijn.

Waarom een versneld asbestafbouwbeleid?geschatte hoeveelheid asbest

De productie en toepassing van asbest en asbesthoudende materialen in ons land mag dan al wel sinds 1998 en 2001 verboden zijn, toch zijn er naar schatting in Vlaanderen nog ongeveer 2,09 miljoen ton asbesthoudende materialen in en rondom onze woningen, scholen, bedrijven en openbare gebouwen. Daarnaast schatten we dat er nog circa 40.000 km aan asbesthoudende nutsleidingen aanwezig zijn in Vlaanderen.

Het beleidskader en de regelgeving focuste vooral op de beheersing van blootstellingsrisico's bij de verwijdering, inzameling en verwerking van asbesthoudende materialen. Er bestond nog geen wettelijke verplichting om toegepaste asbesthoudende materialen te verwijderen. Voornoemde consensus kent zijn oorsprong in de actieve productieperiode van asbesthoudende toepassingen toen deze als gave, nieuwe asbestproducten op de markt kwamen. Uitgezonderd de vrije asbesttoepassingen, zaten de asbestvezels in hechtgebonden asbesttoepassingen bij de productie stevig verankerd in bijvoorbeeld cement. Nu, tientallen jaren later, is de algemene staat van het nog aanwezige asbestpassief in en rond onze gebouwen grondig gewijzigd met stijgende gezondheidsrisico's tot gevolg.

Veroudering en verwering

In oorsprong vormden hechtgebonden asbesttoepassingen zoals asbestcement dak- en gevelbekleding onder de vorm van leien of golfplaten, geen acuut risico als men er zorgvuldig mee omsprong en geen beschadiging aanbracht door boren, slijpen of breken. Recente inzichten en studies in Vlaanderen en ons omringende landen tonen aan dat in het bijzonder asbestcement dak- en gevelbekleding sterk verweert onder invloed van weersomstandigheden, mosvorming, enz. Dit gebeurt al 20 jaar na de plaatsing. Hierdoor spoelen asbestvezels uit naar dakgoten, regenwaterputten, rioleringen, waterlopen of druipen ze op de onderliggende bodem of verharding. Dat veroorzaakt potentieel blootstellingsrisico's voor mens en milieu.
 

Uitspoeling asbestvezels

Corrosieve binnenluchtomstandigheden zoals mestdampen bij veelteelt maar ook luchtverwarming in werkloodsen of het over elkaar schrapen van golfplaten door wisselende temperaturen veroorzaken emissie van asbestvezels met blootstellingsrisico's voor mens en milieu.

Het gevaarlijke asbesthoudende plaasterleidingisolatie in stookruimtes, kelders of zolders  is ook vaak onderhevig aan verwering met risico's op vrijgave van asbestvezels. Tot slot kan ook spuitasbest aangebracht op draagstructuren of in leidingkokers aanleiding geven tot emissie van asbestvezels langs spleten en kieren.
 

Veroudering van een asbestvezel

Onzorgvuldige handelingen

Onzorgvuldige handelingen door werknemers maar vooral door particulieren en zelfstandigen (buiten de regulering arbeidswetgeving) creëren een hoog risico op blootstelling aan asbestvezels bij verbouwingswerken. Men handelt vaak onzorgvuldig uit onwetendheid of om de kosten te drukken. Risico's ontstaan ook door de slechte staat van het asbesthoudende materiaal (zie veroudering en verwering). Hierdoor kunnen gebouwruimtes lange tijd besmet blijven met asbestvezels tijdens en na de renovatiewerken. Deze situatie wordt versterkt doordat er geen  asbestinventarisverplichting voor particuliere gebouwen bestaat.

Het gevaarlijke asbesthoudende plaasterleidingisolatie is ook vaak de oorzaak van onzorgvuldige handelingen. Alleen erkende asbestverwijderaars mogen het verwijderen maar bij dringende herstellingen zoals waterlekken gaan in de praktijk dikwijls loodgieters het asbesthoudende plaasterleidingisolatie verwijderen. Dat vergroot uiteraard de risico's op vrijgave van asbestvezels.

Oplopende kosten voor gebouweigenaars

De toenemende verwering van asbesthoudende materialen, in het bijzonder in de buitenschil van gebouwen, maakt het asbestcementmateriaal bros, breekbaar en de asbestvezels minder hechtgebonden. Naarmate deze materialen verouderen, wordt een eenvoudige en vooral veilige ontmanteling en verwijdering steeds moeilijker en zijn duurdere veiligheidsmaatregelen of gespecialiseerde firma's noodzakelijk.
 

Ontmanteling

Calamiteiten asbesthoudende daken- en gevels

Het ontmossen van asbestdaken is verboden omdat het de nabije omgeving zwaar verontreinigt met vrije asbestvezels. Dergelijke praktijken vinden nog altijd plaats met zeer dure saneringsverplichtingen voor de uitvoerder of dakeigenaar tot gevolg.

De gevolgschade van een brand is ook vaak aanzienlijk. De sanering van de openbare wegen, daken, tuintjes, opritten, terrassen, regenwaterreservoirs, enz. verontreinigd met asbestdeeltjes, kost heel veel geld. Deze kosten zijn meestal niet gedekt door de brandverzekeringspolis. Ook stormschade kan eigenaars met aanzienlijke kosten opzadelen.

Zie ook Asbesthandhaving

Plaatsen van overzetdaken en zonnepanelen verboden op asbestdaken
 

Zonnepanelen overzetdak asbestdak

Het is verboden om te boren of slijpen in asbestcementdaken, ook al is dat noodzakelijk voor het plaatsen van overzetdaken en zonnepanelen. Door te boren of te slijpen veroorzaakt men emissie van asbestvezels naar de zolder of het onderliggende materiaal en stelt men de arbeiders en omgeving bloot aan asbestvezels.

Zie ook Asbesthandhaving

Traject naar asbestveilig Vlaanderen 2040

Meer info vindt u rechts op deze pagina.