Gent Waalse Krook

Gent Waalse Krook: een gloednieuw Gents stadsdeel

Op de grond van een vroegere gasfabriek in het centrum van Gent herrijst binnenkort een nieuw stadsdeel. De Waalse Krook wordt een cocktail van kennis, cultuur en economie. Maar eerst moest de zwaar vervuilde site gesaneerd worden. De eerste spadesteek vond onder ruime belangstelling begin 2013 plaats.

Situering

Op een steenworp van de Vooruit, pal in het bruisende hart van Gent, ligt de Waalse Krook. Al eeuwenlang gonst die wijk van de bedrijvigheid. In de middeleeuwen werkten leerlooiers er zich uit de naad. In 1824 vestigde de stad er een gasfabriek. Bij de gasproductie kwamen teer en cyanides vrij en die toxische stoffen drongen diep in de bodem. Het resultaat: een vervuild terrein van 3.000 vierkante meter in hartje stad. Door haar strategische ligging is de site echter veelbelovend als hefboom voor economische en culturele ontwikkeling.

Fiets- en voetgangersbruggen

Dat vonden ook de stad Gent, Universiteit Gent, de provincie Oost-Vlaanderen en het Interdisciplinair Instituut voor Breedbandtechnologie (IBBT). Zij hebben samen de cvba Waalse Krook opgericht om die site te herontwikkelen. Tegen 2015 willen ze de buurt nieuw leven inblazen. Het project omvat aantrekkelijke pleinen en kades, inspirerende architectuur, fiets- en voetgangersbruggen over de Schelde en verbindingen naar de binnenstad. In een nieuw gebouw komen de stadsbibliotheek en het Centrum voor Nieuwe Media.

Het opgeknapte Wintercircus, de vroegere garage Mahy in de Lammerstraat, zal ruimte bieden aan jonge, innovatieve en ambitieuze onderzoekers en ondernemers, en handelsruimtes die aansluiten bij de centrale focus van de site: boeken, digitale media en creativiteit.

Minder hinder

Maar voor het zover is, stond er nog een grootschalige saneringsoperatie op het programma. Die werd zo goed mogelijk afgestemd op de nieuwe bestemming. Voor de bouwput moet ongeveer 22.400 kubieke meter aarde worden ontgraven. Omdat de verontreiniging grotendeels op dezelfde diepte zit, combineerden we die twee werken: zo moest er maar één keer gegraven worden. De overlast is daardoor een stuk lager, de werken nemen minder tijd in beslag en we besparen kosten. De kosten voor de graafwerken worden evenredig verdeeld over de drie bouwheren: naast de OVAM zijn dat de cvba Waalse Krook – die instaat voor de herontwikkeling – en waterbedrijf TMVW. Dat bedrijf zal de openbare riolering verleggen, die dwars door de site loopt.

De bestaande afvalwatercollector wordt volledig omgelegd en aangesloten op het rioleringsnetwerk in een van de aanpalende straten. Voor die ingreep hebben we constructief samengewerkt met de andere bouwheren. Op korte termijn hadden we een overeenkomst bereikt waar alle partijen bij gebaat zijn.

Drie bouwheren, één aannemer

Dat samenwerking tot efficiëntie leidt, ondervond ook het Gentse stadsontwikkelingsbedrijf AG SOB. Dat staat in voor de voorbereidende werkzaamheden op de site en leidt de renovatie van het Wintercircus in goede banen. Niet alleen de uitstraling en omvang van de toekomstige site maken het project uniek. Ook de doorgedreven samenwerking tussen alle betrokkenen is bijzonder. Op korte tijd zijn we erin geslaagd samen een plan van aanpak uit te werken. Met de drie bouwheren maken we afspraken om de werken samen uit te voeren. Daar heeft iedereen voordeel bij.

Het is niet de eerste keer dat de OVAM een sanering afstemt op de herontwikkeling. We passen dat principe van geïntegreerd saneren al jaren toe. Dat vergt extra en intensief overleg vooraleer de werken kunnen starten. Maar zodra de werken starten, verloopt alles veel efficiënter. Precies één jaar na het eerste bodemonderzoek konden we al de geïntegreerde saneringswerken uitvoeren. Dat is heel snel en toont de wil van alle betrokkenen om spoedig resultaten te boeken.

270 binnenvaartschepen

Eén aannemer werd aangeduid om de werken van de drie partijen in één fase te coördineren en de hinder tot een minimum te beperken. En dat is geen sinecure als men  in het stadscentrum een grote bouwput moet graven. Om de impact van het project te beperken, wordt minstens 90 procent van de grond via het water afgevoerd. Zo houdt men 1.610 vrachtwagens van 25 ton weg uit het stadscentrum. Maar toch, 270 boten van ongeveer 150 ton die de afegraven grond afvoeren: het ligt niet voor de hand. Het is inderdaad niet evident om in de binnenstad schepen in te zetten. Maar binnenvaart heeft heel wat voordelen. Zo levert het project Waalse Krook bijna geen verkeershinder op in de binnenstad. Ook blijft de overlast voor de buurtbewoners beperkt. Vervoer over het water is bovendien milieuvriendelijker dan wegtransport. We houden de ecologische voetafdruk van de sanering dus zo klein mogelijk.

 

Gent Waalse Krook

De sanering zelf is een omvangrijke ecologische operatie: ongeveer een derde van de site is zwaar verontreinigd. Ernstig vervuilde grond wordt afgevoerd voor reiniging of verbranding; niet-vervuilde grond wordt hergebruikt. Het verontreinigde grondwater wordt ter plaatse gezuiverd en daarna geloosd in de Schelde. De sanering van de Waalse Krook ging in januari 2013 van start en werd in hetzelfde voorjaar afgerond. De renovatie van het Wintercircus startte ook in 2013. Tegen 2015 moeten de nieuwe stadsbibliotheek en het Centrum voor Nieuwe Media er staan en zal dat stadsdeel bruisen als nooit tevoren.

Hoe Waals is de Waalse Krook?

Waalse Krook is vandaag nog steeds de naam van het steegje tussen de Schelde en de Platteberg.

‘Krook’ is een oud woord voor een kreuk, een vouw. Het woord verwijst naar de scherpe bocht die de Schelde daar neemt, en die het schippers knap lastig maakte. In de 18de en 19de eeuw transporteerden Waalse schippers onafgebroken steenkool uit de Henegouwse mijnen naar Gent en de Scheldemonding. De vervelende, korte bocht tussen Muinkschelde en Ketelvaart was hen een doorn in het oog. Er zat toen nog een sterke stroming op het water en wie als schipper niet oplette, kon hier flinke averij oplopen.

 

luchtfoto terrein Waalse Krook
Gent Waalse Krook
Contact

www.waalsekrook.be
twitter : #waalsekrook