Ecoclusters: bevordering van industriële symbiose

De OVAM bouwt ecoclusters en industriële symbiose-netwerken uit, met focus op materiaalvalorisatie. Door samenwerking van bedrijven te bevorderen binnen eenzelfde sector of over bedrijfssectoren heen kunnen meer materialen in de kringloop gehouden worden. Er wordt gewerkt op 3 ambitieniveaus :

  1. collectieve selectieve inzameling/collectieve ophaling van afvalstromen;
  2. efficiënt inzetten van grondstoffen: toepassing van ecodesignstrategieën;
  3. uitwisselen van reststromen/industriële symbiose.

Bedrijven kunnen op vlak van duurzaam materialenbeheer samenwerken op zowel bestaande als nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen:

Duurzaam afval- en materialenbeleid op bedrijventerreinen

De doelstelling om 15% minder bedrijfsrestafval te realiseren, is ingebed in het uitvoeringsplan huishoudelijk en gelijkaardig bedrijfsafval. Ook de specifieke keuze om op bedrijventerreinen aan de slag te gaan, is ingebed in het uitvoeringsplan, in hoofdstuk 6.4 en onder actie 18:

Actie 18:

- Publieke bedrijventerreinbeheerders (gemeenten en intercommunales) stimuleren om een proefproject in te dienen via het subsidiebesluit voor innovatieve projecten van de OVAM. Via infosessies worden bedrijventerreinbeheerders warm gemaakt om een project rond collectief afvalbeheer in te dienen. Indien een projectidee geselecteerd wordt, volgt de OVAM de verdere uitwerking tot een definitief voorstel en de uitvoering ervan op.

- Privaatrechtelijke bedrijven en bedrijventerreinverenigingen stimuleren om projecten rond duurzaam collectief materialenbeheer op een bedrijventerrein in te dienen. Dat kan via de subsidiecall van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) rond Duurzaam BedrijvenTerreinManagement (DBTM). Bij het VLAIO zullen subsidies rond DBTM verdergezet worden, met de focus op duurzaam materialenbeheer. Bedrijventerreinbeheerders kunnen binnen een lerend netwerk van parkmanagers van het VLAIO gesensibiliseerd worden rond innovatieve collectieve inzameling.”

Deze passages in het uitvoeringsplan en het feit dat OVAM als trekker voor actie 18 is aangeduid, geven een duidelijke beleidsmatige noodzaak aan om in 2017-2018 pilootprojecten op te zetten rond de hoogwaardige valorisatie van materialen.

De gemiddelde verborgen materiaalkost bij producerende bedrijven bedraagt immers 42% zoals vastgesteld in Vlaanderen (uitvoering materialenscan van eind 2013 tot eind 2016), in Duitsland (Demea) en in Europses studies (VDI, Cost Structure of the Manufacturing Sector).

Dit toont een duidelijke nood aan pilootprojecten om bedrijven te overtuigen om efficiënter om te gaan met hun materiaalstromen (grondstoffen en afvalstromen) om op die manier materiaalkosten te besparen.

De parkmanager op een bedrijventerrein kan geïnteresseerde bedrijven samenbrengen om ervaringen uit te wisselen over hun grondstoffen en de verwerking van hun afvalstromen. Nuttige instrumenten om in te zetten tijdens dergelijke infosessies zijn de ecodesign-tools van de OVAM, zie www.ecodesignlink.be.

Presentaties netwerkbijeenkomst

www.agentschapondernemen.be/artikel/presentaties-netwerkbijeenkomst

Symbiose in Vlaanderen

Het symbioseplatform is in 2012 gestart als pilootproject, gesubsidieerd vanuit de middelen van Fabriek van de Toekomst van AO. Het is een matchmaking platform dat, gebruikmakend van een uitgebreide databank, workshops met bedrijven en individuele bedrijfsbezoeken, bedrijven die reststromen genereren in contact brengt met andere bedrijven die ze als grondstof kunnen inzetten. Het huidig symbioseteam bestaat uit FISCH, Febem, VITO en OVAM. De OVAM werkt mee aan deze piloot, vooral om na te gaan welke wettelijke barrières er bestaan om reststromen als grondstoffen in te zetten en welke de nieuwe rol zou kunnen zijn voor de OVAM in het ondersteunen van bedrijven die op zoek zijn naar het hoogwaardiger inzetten van reststromen.

De piloot liep af eind 2015 en heeft een aantal matches gerealiseerd. De economische meerwaarde hiervan wordt ingeschat op 798 000 euro per jaar. Daarnaast zit er nog veel potentieel in de databank voor het realiseren van bijkomende matches, waarvan de economische meerwaarde wordt ingeschat op 2 à 3 miljoen euro. De platformwerking genereert meer winst voor onze economie dan dat het de Vlaamse samenleving kost om het operationeel te houden.

Op 17 november 2015 organiseerde het Symbiose team een werksessie over problematische reststromen en een slotevent. Meer dan 80 deelnemers uit industrie, kennisinstellingen en overheid luisterden mee naar de verwezenlijkingen van het symbioseproject.

Hebt u interesse in de hoogwaardige valorisatie van uw afval- of nevenstromen? Surf dan naar www.smartsymbiose.com of stel uw vraag aan symbiose@ovam.be

De OVAM wilde deze symbiose-activiteiten verderzetten na 2015 en voorzag daarom financiële middelen voor 2016 en 2017. Dit is een basis om de werking verder te zetten, in afwachting dat er ook middelen van de industrie toegevoegd worden, om tot een volwaardig symbioseplatform te komen. We bekijken nu hoe we de huidige databank kunnen omvormen tot een online symbioseplatform waar u als bedrijf informatie over vraag en aanbod kan uitwisselen met andere bedrijven. We houden u uiteraard op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.