Antwerpen - site Opel

Waar is het project gelegen?

De OVAM voert samen met het Havenbedrijf Antwerpen bodemsaneringswerken uit op een gedeelte van de projectsite ‘Churchill’ gelegen aan de Noorderlaan 401 in Antwerpen. Het gaat om de voormalige site van autobouwer General Motors (GM / Opel). De locatie van de te saneren zone is een onderdeel van deze site en bevindt zich in het westelijk deel.

Welke stappen zijn er al genomen?

In 2010 liet General Motors een beschrijvend bodemonderzoek (BBO) uitvoeren. Daarbij stelden ze een historische verontreiniging vast met enerzijds minerale olie en vluchtige aromaten in het vaste deel van de aarde en anderzijds met minerale olie, vluchtige aromaten, gechloreerde solventen, trimethylbenzeen en chloorbenzenen in het grondwater met aanwezigheid van puur product. Voor de behandeling van deze bodemverontreiniging liet het Havenbedrijf Antwerpen in 2015 een bodemsaneringsproject (BSP) opstellen.

De verontreiniging bevindt zich ter hoogte van een pompenhuis dat in 2015 werd afgebroken. Tijdens de afbraak werd een blusschuimtank verwijderd, waarbij een beperkte hoeveelheid schuim op de grond terecht is gekomen. Deze calamiteit werd aangepakt.

Verontreiniging met PFOS/PFAS

Het voorval met de blusschuimtank vormde de aanleiding om analyses op PFOS (PerFluorOctaanSulfonzuur) in de grond en het grondwater uit te voeren, en in een latere fase ook analyses op PFAS (verzamelnaam voor poly-gefluoreerde alkyl verbindingen (PolyFluor Alkyl Stoffen)). Op basis van deze analyses bleek de verontreiniging met PFOS/PFAS (in hoofdzaak PFOS) in de zone van het voormalig pompenhuis zo omvangrijk te zijn, waardoor de calamiteit met de blusschuimtank geen verklaring kan zijn. Daarom gaf de OVAM de opdracht tot bijkomend bodemonderzoek naar de aanwezigheid van PFOS/PFAS in de grond en het grondwater. Antea Group voerde het onderzoek uit.

De verontreiniging met PFOS/PFAS in grond en grondwater overlapt grotendeels met de verontreinigde zone van de eerder vastgestelde historische verontreiniging.

De afbakening van de verontreiniging met PFAS in de grond werd in een eerste fase uitgevoerd en opgenomen in een eerste gefaseerd beschrijvend bodemonderzoek van 2018. In 2020 maakten we een eerste gefaseerd bodemsaneringsproject (deel grond) op, dat op 29 juni 2020 conform werd verklaard.

In een latere fase, na de uitvoering van de grondsanering, brengen we de resterende grondwaterverontreiniging met PFAS verder in kaart en maken we een tweede gefaseerd beschrijvend bodemonderzoek (deel grondwater) op.

Wat omvat de geselecteerde saneringstechniek?

We verwijderen de grondverontreiniging door de grond te ontgraven in combinatie met drijflaagrecuperatie. We schatten dat er ongeveer 24 000 ton grond gereinigd moet worden.

Om de ontgraving in den droge uit te voeren, wordt er na de drijflaagrecuperatie tijdelijk bemaald. Het opgepompte grondwater wordt, na passage door een waterzuiveringsinstallatie, geloosd in het Churchilldok.

Het doel van de sanering is om de verontreiniging te verwijderen tot de risicogrenswaarde.

We verwachten een positief effect van de sanering op het grondwater, toch zullen er verhoogde concentraties in het grondwater achterblijven. De sanering duurt in totaal ongeveer acht maanden. Daarna blijven we de toestand van het grondwater gedurende drie jaar opvolgen, ter voorbereiding van de sanering van het grondwater (volgende fase).

Wanneer worden de saneringswerken uitgevoerd?

De bodemsaneringswerken op de vroegere Opel-site zijn begin 2021 opgestart.

Wie financiert de saneringswerken?

De kostprijs van de grondsanering werd in het bodemsaneringsproject ingeschat op 3.808.510 euro, excl. BTW. De OVAM en het Havenbedrijf Antwerpen dragen gezamenlijk de kosten voor deze eerste fase van de bodemsanering.