Meest gestelde vragen - doelgroep lokale besturen

Welke ondersteuning biedt de OVAM aan lokale besturen?

Wat te doen bij een asbestincident?

Welke subsidies zijn er voorzien?

Wat te doen bij asbestbrand?

In welke mate kan de eigenaar van het gebouw verplicht worden om de asbesthoudende materialen te verwijderen?

 

Welke ondersteuning biedt de OVAM aan lokale besturen?

Lokale besturen kunnen bij de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) terecht voor:

  • ondersteuning bij asbestincidenten;
  • subsidies voor asbestafbouwprojecten.

Opgelet: de OVAM is niet bevoegd voor de naleving van de asbestwetgeving.

Ondersteuning bij asbestincidenten

Vond er een asbestincident plaats in uw gemeente? Zoals het sluikstorten van asbestafval, het ontmossen van een asbestdak of -gevel, of een asbestbrand?
Dan biedt de OVAM de volgende ondersteuning aan:

  • begeleiding en advies voor de lokale toezichthouder milieu;
  • maandelijkse asbestopleidingen;
  • een leidraad bij asbestbranden en bij de handhaving na andere asbestincidenten.
Subsidies voor asbestafbouwprojecten

De OVAM biedt uw lokale bestuur onder bepaalde voorwaarden ook subsidies rond asbestafbouw aan. Met de subsidies kunt u als gemeente asbestafbouwprojecten organiseren voor uw inwoners, sport- en jeugdverenigingen, landbouwers, scholen en plaatselijke kmo’s.
Voorbeelden van asbestafbouwprojecten zijn:

  • een goedkope ophaling aan huis van asbestcementen afval;
  • een samenaankoop van diensten rond asbestverwijdering.

Meer informatie over de mogelijke subsidies vindt u op de webpagina voor lokale besturen.

 

Wat te doen bij een asbestincident?

Een asbestincident is een incident waarbij er onzorgvuldig wordt omgesprongen met asbesthoudende materialen of afvalstoffen. Daardoor ontstaan er mogelijk risico’s voor de gezondheid of voor het milieu.

Voorbeelden van asbestincidenten zijn:

  • asbesthoudende materialen breken of afschuren, erin boren of slijpen, of ermee gooien;
  • asbestafval (stof, gruis of stukken) achterlaten in een gebouw of in de omgeving;
  • een asbestdak of -gevel laten ontmossen;
  • zonnepanelen, een overzetdak of reclamepanelen plaatsen op een asbestdak of -gevel;
  • asbesthoudend puin of asbesthoudende grond aanbrengen;
  • asbesttoepassingen hergebruiken;
  • asbestverontreiniging door brand of stormschade niet laten saneren.

In al die gevallen kan de lokale toezichthouder handhaven. De lokale toezichthouder kan een proces-verbaal opmaken en maatregelen opleggen. Werd het asbestincident veroorzaakt door werknemers van een aannemer of van een dakwerker? Dan kan ook de lokale arbeidsinspectie van de provincie optreden.

Lokale toezichthouder milieu

De lokale toezichthouder milieu waakt over de naleving van de regels rond asbest uit de Vlaamse milieuwetgeving. Een toezichthouder die een asbestincident vaststelt, kan via een proces-verbaal een sanctie of een bestuurlijke maatregel opleggen.

Bijvoorbeeld:

  • de onzorgvuldige handelingen (asbest breken, afschuren, ontmossen …) stopzetten;
  • achtergelaten asbestafval bevochtigen of afdekken;
  • asbestafval of beschadigde asbesttoepassingen correct laten opruimen, zowel in en rondom een woning als op het openbaar domein.

Elk proces-verbaal opgemaakt op basis van artikel 12 van het Materialendecreet moet aan de OVAM worden gemeld. De OVAM ondersteunt lokale toezichthouders ook via de Leidraad Handhaving bij asbestincidenten, die een houvast biedt bij de afhandeling van asbestincidenten.


Lokale arbeidsinspectie provincie

Werd het asbestincident veroorzaakt door werknemers van een gewone, erkende aannemer of van een dakwerker? Dan kan ook de lokale arbeidsinspectie van de provincie optreden. Als blijkt dat de aannemer of de dakwerker de federale werkgeversverplichtingen niet naleeft, zal de arbeidsinspectie een proces-verbaal opmaken en maatregelen opleggen.

Een van die verplichtingen is bijvoorbeeld het opleidingsattest ‘eenvoudige handelingen’. Dat moet iedere werknemer van de aannemer of de dakwerker op zak hebben als hij of zij met asbest aan de slag gaat, en moet jaarlijks hernieuwd worden.
Daarnaast is het verboden voor gewone aannemers om de volgende asbesttoepassingen te verwijderen:

  • sterk beschadigd hechtgebonden;
  • niet-hechtgebonden asbest in binnenruimtes.

Enkel een erkende asbestverwijderaar mag die toepassingen wegnemen.

Meer info over wetgeving en handhaving vindt u hier.

Welke subsidies zijn er voorzien?

Lokale besturen kunnen onder bepaalde voorwaarden subsidies bekomen voor het organiseren van asbestafbouwprojecten. Inwoners, sport- en jeugdverenigingen, landbouwers en plaatselijke kmo’s kunnen hieraan deelnemen.

Voorbeelden van asbestafbouwprojecten zijn:

  • een goedkope ophaling aan huis van asbestcement afval*;
  • een samenaankoop van diensten rond asbestverwijdering.

*Bij de organisatie van een projectformule goedkope ophaling van asbestcement afval kunnen lokale besturen ook voor hun eigen gebouwen deelnemen.

Meer informatie over de mogelijke subsidies vindt u hier.

Wat te doen bij asbestbrand?

Leidraad Asbestbranden

Vond er een asbestbrand plaats in uw gemeente? Dan is het belangrijk dat er snel gehandeld wordt. De pdf bestandLeidraad Asbestbranden (2.35 MB) van de OVAM biedt lokale besturen alvast een houvast in de afhandeling van de brand.

De leidraad bevat onder meer:

  • een stappenplan van a (asbestbrand) tot z (vrijgave van het gesaneerde terrein);
  •  aanknopingspunten voor een veilige afhandeling van gelijkaardige asbestincidenten, zoals stormschade of het ontmossen van een asbestdak.
Gecoördineerde aanpak

Bij een asbestbrand zijn veel verschillende partijen betrokken. Dat kan een snelle, gecoördineerde aanpak van de brand bemoeilijken.

Let daarom op het volgende:

  • Zorg ervoor dat u als lokaal bestuur een regisserende rol opneemt. Die taak is weggelegd voor de noodplannings- en de milieuambtenaar. Ook de lokale toezichthouder milieu vervult een belangrijke rol.
  • Zorg voor een snelle vaststelling van de asbestverontreiniging via PV om bestuurlijk maatregelen op te leggen via latere handhavingstrajecten.
  • Schakel de hulp in van een asbestdeskundige. Hij zal gericht advies geven om de verontreinigde zones af te bakenen en correct te laten saneren. Neem contact op met een asbestdeskundige, meestal zijn die werkzaam bij een erkend asbestlabo.
Opruimkosten

De eigenaar of de exploitant van het gebouw waar de brand plaatsvond is verantwoordelijk voor de opruimkosten. Is het asbestafval na de brand niet opgeruimd? De lokale toezichthouder milieu kan een proces-verbaal opmaken en maatregelen opleggen om het asbestafval alsnog correct te verwijderen.

 

In welke mate kan de eigenaar van het gebouw verplicht worden om de asbesthoudende materialen te verwijderen?

Als lokaal bestuur kunt u in volgende gevallen een eigenaar of beheerder van een gebouw verplichten om asbesthoudende materialen op zijn domein te verwijderen.

Asbest vormt een risico voor de omgeving

Wanneer asbesthoudende materialen een risico vormen voor de omgeving kan u de beheerder, vaak de eigenaar, maatregelen opleggen. Het asbesthoudende materiaal vormt een risico indien het in slechte staat verkeert door beschadiging of verwering. De (bestuurlijk opgelegde) maatregelen moeten het risico wegnemen. Vaak zal dit de verwijdering zijn van de risicovolle asbesttoepassing.

Asbest wordt eenvoudig bereikbaar bij werken

Indien bij renovatiewerken ingesloten asbesthoudende materialen eenvoudig bereikbaar worden is de eigenaar verplicht ze te (laten)verwijderen.
In andere gevallen kunt u die verplichting voorlopig niet opleggen. Zoekt u meer informatie over de afhandeling van asbestincidenten? Raadpleeg dan de webpagina over handhaving.

Asbest ligt opgeslagen

Het gebruik of hergebruik van asbesthoudende materialen is verboden. Ongebruikte stock of gedemonteerde asbesthoudende materialen zijn dus afvalstoffen. Die mogen niet onvergund opgeslagen worden.  De eigenaar of beheerder moet dit asbestafval  afvoeren naar een recyclagepark of laten ophalen door een geregistreerd inzamelaar.

Publieke gebouwen

Met het actieplan Asbestafbouw streeft de Vlaamse Regering naar een versnelde verwijdering van asbesthoudende materialen die mogelijk asbestvezels vrijgeven:

  • Tegen 2034 moeten de meest risicovolle asbesttoepassingen worden weggenomen uit Vlaamse gebouwen en woningen. Bijvoorbeeld asbestcementen daken en gevels, schoorstenen en dakgoten aan de buitenzijde van een gebouw, en niet-hechtgebonden asbesttoepassingen die eenvoudig te bereiken zijn.
  • Tegen 2040 moeten alle andere asbesttoepassingen in slechte staat verwijderd worden, op voorwaarde dat ze eenvoudig te bereiken zijn.

Deze mijlpalen zijn wettelijk verplicht voor overheidsgebouwen en –infrastructuur en streefdata voor private eigenaars. De Vlaamse overheid wil zo het goede voorbeeld geven door haar eigen gebouwen versneld asbestvrij te maken.

 

Ook interessant voor u
Contact

Heeft u het antwoord op uw vraag niet op onze website gevonden of wenst u ons te contacteren, dan kan u hiervoor het  contactformulierformulier asbest invullen.