OVAM experimenteert met ‘selectief slopen’ in Machelen

  • 15 mei 2020

Op 6 april 1993 brak in de chemische fabriek Biochim in Machelen een felle brand uit. Verschillende tanks vol chemicaliën explodeerden door de hitte. Het bedrijf ging nagenoeg volledig in de vlammen op. Sindsdien is de bodem van de site ernstig verontreinigd met allerhande giftige en vluchtige chemicaliën. 

Giftige dampen

Naast de fabriek stonden negen woningen. Na verloop van tijd migreerde de bodemverontreiniging van de fabriekssite naar onder die woningen. In één huis waren de concentraties van toxische stoffen zo hoog dat het onbewoonbaar verklaard werd. In de andere woningen werden voorzorgsmaatregelen genomen: de kelders en later ook de leefruimtes werden verlucht met een uitgebreid ventilatiesysteem. Maar die toestand was op lange termijn onhoudbaar.

De OVAM besliste om de huizen aan te kopen – een proces dat twee jaar geduurd heeft – en te slopen. De later uit te voeren bodemsanering zou immers technisch onmogelijk zijn zolang de huizen bleven staan. Eind februari 2020 gingen de sloopwerken van start.

Selectief slopen

Dit sloopproject kwam als geroepen voor het WTCB (Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf). Het WTCB doet samen met VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) in opdracht van de OVAM onderzoek naar de haalbaarheid en meerwaarde van selectieve sloop van particuliere woningen. Ze doen dat aan de hand van verschillende proefprojecten. 

De acht nagenoeg identieke woningen in Machelen vormden een ideale omgeving voor een van hun proefprojecten: het vergelijken van verschillende methodes van slopen. Een van de woningen werd ‘superselectief’ gesloopt. Elk los onderdeel werd op voorhand manueel verwijderd. Alle verschillende types materiaal werden apart ingezameld en afgevoerd. Op een deel van de binnenmuren werd zelfs de bepleistering afgekapt om de kwaliteit van gemengd puin met gips en zonder gips te kunnen vergelijken. Een andere gelijkaardige woning werd allesbehalve selectief gesloopt. De twee uitersten kunnen vervolgens vergeleken worden qua tijdsduur, kostprijs en milieu-impact.

Eind dit jaar resultaat

In de andere woningen werden eveneens kleine steekproefsgewijze experimenten uitgevoerd, maar verder werden ze op normale wijze selectief gesloopt. Op basis van de resultaten van deze en andere proefwerven zullen de onderzoekers conclusies trekken en aanbevelingen doen. Die maken ze eind dit jaar bekend in een tussentijds rapport.
Het terrein van de woningen werd proper afgewerkt en afgezet met een schutting. Zodra er duidelijkheid is over de toekomst van de site, zal de verontreiniging ter hoogte van de woningen samen met de verontreiniging op de fabriekssite gesaneerd worden.

Meer info

www.ovam.be/afval-materialen/specifieke-afvalstromen-materiaalkringlopen/selectief-slopen-ontmantelen